Lớp 12 cần chuẩn bị gì cho kỳ thi tốt nghiệp THPT và xét tuyển đại học?

1. Nắm chắc kiến thức chương trình ngay từ đầu năm

Điều đầu tiên học sinh lớp 12 cần chuẩn bị chính là nền tảng kiến thức. Các em không nên xem việc học trên lớp và việc ôn thi là hai quá trình hoàn toàn tách biệt. Những kiến thức được học, luyện tập và củng cố trong suốt năm học chính là nền móng quan trọng cho quá trình ôn tập sau này.

Nhà trường khuyến khích học sinh chú trọng việc hiểu bản chất kiến thức thay vì chỉ ghi nhớ cách giải một dạng bài. Khi gặp một nội dung chưa hiểu, các em nên chủ động hỏi giáo viên, xem lại bài học và luyện tập thêm cho đến khi có thể tự giải quyết vấn đề.

Đặc biệt, học sinh không nên để những phần kiến thức chưa vững kéo dài qua nhiều tháng. Một lỗ hổng nhỏ nếu không được xử lý sớm có thể trở thành khó khăn lớn hơn khi các em bước sang những chuyên đề có yêu cầu kiến thức liên quan.

Với phụ huynh, thay vì chỉ hỏi con “Hôm nay được bao nhiêu điểm?”, cha mẹ có thể quan tâm nhiều hơn đến việc “Con đang gặp khó khăn ở phần nào và cần thầy cô hỗ trợ điều gì?”. Cách đồng hành này sẽ giúp học sinh tập trung vào quá trình tiến bộ thay vì chỉ chịu áp lực về điểm số.

2. Xác định mục tiêu học tập và mức điểm phù hợp với năng lực

Một học sinh lớp 12 cần có mục tiêu, nhưng mục tiêu đó nên được xây dựng dựa trên năng lực thực tế và định hướng tương lai của chính mình.

Các em có thể bắt đầu bằng việc nhìn lại kết quả học tập trong lớp 10, lớp 11 và những bài kiểm tra đầu năm lớp 12 để xác định mình đang ở mức nào. Từ đó, học sinh có thể đặt ra mục tiêu theo từng giai đoạn, chẳng hạn như củng cố kiến thức nền, nâng dần kết quả các bài kiểm tra hoặc cải thiện những môn còn yếu.

Nhà trường đặc biệt lưu ý học sinh không nên đặt mục tiêu chỉ dựa trên điểm số của bạn bè hoặc kỳ vọng của người khác. Mỗi em có một năng lực, tốc độ học tập và định hướng khác nhau. Một kế hoạch phù hợp sẽ có ý nghĩa hơn nhiều so với việc đặt ra một mục tiêu rất cao nhưng không có phương pháp để thực hiện.

Khi mục tiêu đã rõ ràng, việc học mỗi ngày cũng trở nên có định hướng hơn. Học sinh biết mình cần ưu tiên môn nào, cần dành bao nhiêu thời gian cho từng nội dung và cần cải thiện điều gì trước khi bước vào giai đoạn ôn tập chuyên sâu.

3. Chủ động tìm hiểu phương thức xét tuyển đại học

Bên cạnh việc học kiến thức, học sinh lớp 12 cũng cần quan tâm sớm đến kế hoạch tuyển sinh đại học.

Đây là một nội dung mà nhà trường khuyến khích học sinh và phụ huynh cùng tìm hiểu, bởi phương thức tuyển sinh, điều kiện đăng ký, cách tính điểm và thời gian thực hiện có thể được quy định, điều chỉnh theo từng năm. Quy chế tuyển sinh đại học hiện hành do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành cần được theo dõi từ các nguồn chính thức; chẳng hạn, Bộ đã ban hành Thông tư 06/2026/TT-BGDĐT về Quy chế tuyển sinh đại học và ngành Giáo dục Mầm non trình độ cao đẳng.

Học sinh không cần phải đăng ký hay quyết định tất cả ngay từ đầu năm học. Điều cần làm trước tiên là tìm hiểu những ngành nghề mình quan tâm, các trường đào tạo ngành đó, yêu cầu đầu vào, các phương thức xét tuyển và những môn học có liên quan.

Từ đó, các em có thể xây dựng một danh sách nguyện vọng theo nhiều mức độ: mục tiêu cao, mục tiêu phù hợp và phương án dự phòng. Cách chuẩn bị này giúp học sinh có định hướng nhưng vẫn giữ được sự linh hoạt khi kết quả thực tế và thông tin tuyển sinh thay đổi.

4. Không học lệch chỉ vì một mục tiêu xét tuyển

Khi đã xác định được ngành học hoặc trường đại học mong muốn, một số học sinh có xu hướng chỉ tập trung vào những môn mình cho rằng sẽ sử dụng trong xét tuyển và xem nhẹ những môn còn lại.

Đây là điều nhà trường không khuyến khích.

Học sinh lớp 12 vẫn cần hoàn thành chương trình và đáp ứng các yêu cầu của kỳ thi tốt nghiệp THPT. Quy chế thi hiện hành xác định kỳ thi tốt nghiệp nhằm đánh giá kết quả học tập theo mục tiêu của chương trình giáo dục phổ thông, đồng thời kết quả thi có thể được các cơ sở giáo dục đại học sử dụng trong tuyển sinh.

Vì vậy, các em cần có sự cân đối giữa mục tiêu tốt nghiệp, mục tiêu xét tuyển và năng lực thực tế. Khi Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố quy chế, hướng dẫn và kế hoạch tuyển sinh cho năm mà học sinh tham dự, các em cần cập nhật thông tin chính thức để điều chỉnh kế hoạch học tập cho phù hợp.

5. Xây dựng kế hoạch ôn tập theo từng giai đoạn

Một năm lớp 12 sẽ hiệu quả hơn nếu học sinh không chờ đến gần kỳ thi mới bắt đầu ôn tập.

Ở giai đoạn đầu năm học, trọng tâm nên là học chắc kiến thức mới và đồng thời củng cố những nội dung nền tảng còn yếu. Khi chương trình dần hoàn thiện, học sinh có thể chuyển sang hệ thống hóa kiến thức, luyện tập theo chuyên đề và làm quen với các dạng bài kiểm tra.

Đến giai đoạn cuối, các em mới cần tập trung nhiều hơn vào việc tổng ôn, luyện đề, rèn tốc độ và kiểm soát thời gian làm bài.

Điều quan trọng là mỗi giai đoạn cần có mục tiêu riêng. Nếu học sinh làm đề quá sớm nhưng kiến thức nền chưa chắc, việc luyện tập có thể trở thành áp lực mà chưa mang lại hiệu quả tương xứng.

6. Rèn kỹ năng làm bài và kiểm soát thời gian

Kiến thức là nền tảng, nhưng để đạt kết quả tốt trong kỳ thi, học sinh cũng cần rèn kỹ năng làm bài.

Trong quá trình học, các em nên tập đọc kỹ yêu cầu của câu hỏi, phân tích dữ kiện, xác định phương pháp giải và kiểm tra lại kết quả. Với những bài kiểm tra có giới hạn thời gian, học sinh cũng cần tập cách phân bổ thời gian để tránh dành quá nhiều thời gian cho một câu hỏi khó.

Một lỗi thường gặp là học sinh chỉ xem đáp án sau khi làm sai nhưng không tìm hiểu vì sao mình sai. Nhà trường khuyến khích các em có một cuốn sổ hoặc một hệ thống ghi chú riêng cho những lỗi thường gặp. Sau một thời gian, việc nhìn lại những lỗi này sẽ giúp học sinh nhận ra điểm yếu của bản thân và điều chỉnh phương pháp học.

7. Chuẩn bị tâm lý và sức khỏe cho năm học cuối cấp

Một kỳ thi quan trọng không chỉ là cuộc thử sức về kiến thức mà còn là thử thách về tâm lý và khả năng duy trì sự ổn định trong thời gian dài.

Học sinh lớp 12 không nên duy trì tình trạng thức khuya liên tục để học, bỏ qua vận động hoặc cắt giảm hoàn toàn thời gian nghỉ ngơi. Một cơ thể mệt mỏi và tinh thần căng thẳng sẽ khiến khả năng tập trung, ghi nhớ và xử lý vấn đề giảm đi.

Phụ huynh cũng có vai trò rất quan trọng trong giai đoạn này. Sự quan tâm của cha mẹ nên hướng đến việc giúp con duy trì nhịp học tập ổn định, thay vì tạo thêm áp lực bằng cách liên tục so sánh con với bạn bè hoặc đặt ra những kỳ vọng vượt quá khả năng hiện tại.

Nếu học sinh có thời điểm kết quả chưa như mong muốn, điều cần thiết nhất là cùng các em tìm ra nguyên nhân và giải pháp. Một bài kiểm tra chưa tốt không quyết định cả hành trình lớp 12.

8. Phụ huynh nên đồng hành cùng con như thế nào?

Trong năm cuối cấp, học sinh cần sự chủ động nhưng vẫn rất cần sự đồng hành của gia đình.

Phụ huynh có thể cùng con theo dõi tiến độ học tập, tìm hiểu thông tin tuyển sinh từ các nguồn chính thức, trao đổi với giáo viên khi cần thiết và hỗ trợ con xây dựng môi trường học tập phù hợp.

Đặc biệt, phụ huynh không nên biến mọi cuộc trò chuyện trong gia đình thành câu chuyện về điểm số và kỳ thi. Học sinh lớp 12 cần biết rằng cha mẹ quan tâm đến sự trưởng thành, sức khỏe và tương lai của mình, chứ không chỉ quan tâm đến một con số trên bảng điểm.

Khi gia đình và nhà trường cùng thống nhất cách đồng hành, học sinh sẽ có một môi trường ổn định hơn để tập trung vào việc học và chuẩn bị cho bước chuyển tiếp sau THPT.

9. Những việc học sinh lớp 12 nên bắt đầu ngay từ đầu năm học

Thay vì chờ đến gần kỳ thi mới lập kế hoạch, học sinh có thể bắt đầu bằng một số việc thiết thực:

• Rà soát kiến thức lớp 10, lớp 11 và xác định những phần còn yếu.
• Học chắc kiến thức mới ngay trong quá trình học chính khóa.
• Xác định mục tiêu học tập phù hợp với năng lực.
• Tìm hiểu nhóm ngành, nghề nghiệp và các trường đại học mà mình quan tâm.
• Theo dõi thông tin tuyển sinh từ Bộ Giáo dục và Đào tạo và các trường đại học.
• Xây dựng kế hoạch học tập theo từng giai đoạn thay vì học dồn.
• Rèn kỹ năng làm bài, quản lý thời gian và phân tích lỗi sai.
• Duy trì giấc ngủ, sức khỏe và thời gian nghỉ ngơi hợp lý.
• Trao đổi thường xuyên với thầy cô và phụ huynh khi gặp khó khăn.

Lời nhắn từ Trường THPT Đinh Tiên Hoàng - Bình Dương

Kỳ thi tốt nghiệp THPT và xét tuyển đại học là những dấu mốc quan trọng, nhưng nhà trường mong muốn học sinh nhìn nhận đây là một hành trình chuẩn bị lâu dài, chứ không phải cuộc chạy đua chỉ bắt đầu trong những tháng cuối cùng.

Một học sinh có sự chuẩn bị tốt không nhất thiết phải học nhiều hơn tất cả mọi người, mà cần biết học đúng trọng tâm, duy trì sự ổn định và hiểu rõ mục tiêu của mình. Khi kiến thức được tích lũy từng ngày, phương pháp học tập được hình thành, định hướng tương lai dần rõ ràng và sức khỏe được đảm bảo, các em sẽ có nền tảng vững vàng hơn để bước vào kỳ thi.

Trường THPT Đinh Tiên Hoàng - Bình Dương luôn mong muốn được đồng hành cùng học sinh và phụ huynh trong suốt ba năm THPT, không chỉ ở việc truyền đạt kiến thức mà còn ở quá trình hình thành phương pháp học tập, kỹ năng và định hướng cho tương lai. Bởi mục tiêu cuối cùng không chỉ là giúp học sinh hoàn thành một kỳ thi, mà là giúp các em tự tin bước vào chặng đường tiếp theo với hành trang tốt nhất.